Merhabalar
* Yazımın ilk bölümünde mitoloji, arkeoloji ve kültürel bellek konularına değinmiş ve “Batı’nın kurgu tarihi“ne karşı gerçek bilgiye kültürel süreklilik üzerinden cevap verebileceğimizi vurgulamıştım.
* Son cümle olarak da şunu söylemiştim: Farklı toplumlarda yanı hikâyenin farklı şekillerini görüyorsak, bu bize, coğrafyanın sadece insanların yaşadığı bir mekân değil, aynı zamanda hafızayı taşıyan bir kültür alanı olduğunu gösterir.
Yazımıza kaldığımız yerden devam edelim.
SAHTE GREK MUCİZESİ :
* Bu konuya çok çarpıcı bir örnek olarak Homeros’un “İlyada” ve “Odysseia” klasiklerini verebiliriz.
* Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir KABAAĞAÇLI, 1957 yılında Azra ERHAT’a yazdığı bir mektupta günümüzde var olan İlyada destanının değiştirildiğini, yani sahte olduğunu ifade etmiştir. Balıkçı’ya göre Homerik destanların ikisi de değiştirilmiş, Anadolu kahramanları ve şehirleri metinden çıkartılmış, yerine hiç var olmamış alıntılar konmuş, destan Grekçe yeniden yazılmıştır.
* O dönemde bunu ispat edecek yeterli kanıt yoktur. Ancak Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK’ün “tarih yazan tarih yapana sadık kalmalıdır” şeklindeki eşsiz öngörüsü yine gerçekleşir ve 1983 yılı Hattuşa (Boğazköy) kazılarında bulunan, bir yüzü Hurrice, diğer yüzü Hititçe yazılmış “Kurtuluş Şarkısı” gerçek bilgiyi bize vermiştir.
* Homeros destanlarında yer alan serbest bırakmayı reddetme- tanrısal ceza-kentin yıkımı, Hurri-Hitit anlatı geleneğini gösterir ve İlyada’daki anlatı, bu gelenekten devralınmış bir yapıdır.
* Ayrıca MÖ 1280 yılında Hitit kralı II.Muvatalli ile Wilusa kralı Alaksandu arasında imzalanan anlaşmada yer alan Appaliunaş, Homeros’un anlattığı toprakları ve bu toprakların koruyucusudur. Yani Truva’dan 3.000 yıl önce imzalanmış bir devlet belgesinde aynı tanrı, aynı kentin koruyucusu olarak anılmaktadır.
* Buna daha birçok örnek verilebilir. Gerçek şudur ki, Yunanca konuşanlar Ege kıyılarına geldiklerinde hazır bir edebiyatla değil, hala yaşayan bir halkın sözlü geleneği ile karşılaşmışlardır.
* Kıyı şeridine yerleşen bu topluluklar, Anadolu kökenli destanları öğrenmiş ve onları kendi dillerine taşımışlar ve sonuçta birikim yazıya geçirilmiş; bu da “Homeros” adı verilen bir karaktere bağlanmış; yazıya geçirilen metin kendini Yunanca saymış, 18.yüzyılda Almanlar bu metni Avrupa edebiyatının kökü ve Batı’nın kurucu şiiri ilan etmişlerdir.
* Galip taraf, yendiği tarafa ait hikâyeyi, onun kahramanlarını, kurduğu siyasi aklı devralmış, sonra da hepsine kendi adını yazmıştır. Yapılan şey; kaynağı sil, alıcıyı üretici olarak göster ve sonra da bunu yeniden yazımı, “gelenek” diye sun.
* Avrupa Tarihi Grek mucizesi → Roma → Hristiyan Ortaçağ → Rönesans → Aydınlanma Çağı çizgisinde kurulduğu için, bu çizginin ilk halkasının sahte olmasından dolayı, diğer bütün halklar da sahte bir özerklik kazanır.
TRUVA ATI KONUSUNA GELİRSEK ;
* Aslında İlyada’da at yoktur. Destan Hektor’un ölümüyle biter ve at hiç sahneye çıkmaz. 12.000 dizelik destanda at sadece 60 satırda yer alır.
* Homeros da doğrudan atı anlatmaz, bunu başka bir ozanın ağzından aktarır. Atın nasıl yapıldığı, içine kimlerin girdiği, Truvalıların nasıl kandırıldığı.. bunların hiçbiri Homeros’ta yoktur.
* Ayrıca Truva’nın hiçbir kazı katında tahta ata ait arkeolojik ize ulaşılamamıştır. Buna karşı tez olarak organik malzeme olan ahşabın toprakta çabuk bozunduğu ve bunun için arkeolojik kazılarda ele geçirilemediği ileri sürülse bile herhangi bir tapınak kabartmasında veya mühürde de ata rastlanmaz.
* Ancak Mısır’da Truva Savaşından 250 yıl öncesine ait olan Thutmose III döneminden kalma bir anlatıda, ayaklanan Kenanlı Joppa kentine haraç diye 200 sepet gönderildiği, her sepete bir askerin saklandığı ve içeri sokulan sepetlerden fırlayan askerlerin kapıları açtığı anlatılır. Dolayısı ile Grek icadı sayılan bu meşhur hile bile çalıntıdır.
* Çünkü yapılmayan çalışılan bir destanı çarpıtmak, boş bir at yaratarak her devirde iktidarın isteklerine ve çağın ahlaki ihtiyaçlarına cevap veren bir hikâye ile onu destanlaştırmaktır.
* Gerçekte ne olduğunu bilmediğimiz bir boşluğun üzerine, yüzyıllar boyunca yeniden ve yeniden doldurulan bir form inşa edilmiştir.
* Mitos, bir ilk anlamın üzerine ikinci bir anlam bindirilerek işler. Bu ikinci anam, tarihsel ve çıkarcı kökenini gizleyip kendini doğal, apolitik, hep öyleymiş gibi gösterir. Tahta At da tam olarak bu işlemin nesnesidir.
* Felsefe tarihi bile bugün “Grek mucizesi” diye yutturulmaya çalışılır. Oysa mucize olan, İyonya’nın soy aristokrasisiz, göçmen, ticaretle iç içe geçmiş dokusudur.
* Anadolu’yu anlamanın anahtarı, göçler veya değişen diller ve dinler değil, aynı zamanda bu uzun süreli kültürel sürekliliği okuyabilmektir. Bu noktadan hareketle yürümeye başlayacağımız yolun uzanacağı yer de çarpıtmalardan arındırılmış mitler ve ritüellerdir.
SORGULAMAYA BAŞLAYAN BATI:
* Son zamanlarda Batı’nın kendi içinde de söz konusu algı yönetimi ile oluşturulan kurgu tarih sorgulanmaya, Batı kültürünün gerçek yüzü aranmaya başlamıştır. Temmuz 2026’da vizyona giren Christopher Nolan’ın “Odyssey” filmi buna bir örnek olarak verilebilir.
* Nolan’ın; Helen karakterinin Batı’nın savunduğu gibi beyaz tenli, sarı saçlı ve mavi gözlü olmayabileceği yaklaşımı, Odysseus’un bir fatih değil bir barbar ve tüm yıkımların sorumlusu bir canavar olarak tanımlaması, “Batı”nın diğer coğrafyalara medeniyet götürmeyen, yağmacı ve tecavüzcü barbarlığını gözler önüne sermesi, Penelopeia’nın ağzından dökülen “Bütün dünyayı ateşe veren, şehirleri yıkan, tapınakları deviren o denizden gelenler… yoksa onlar siz miydiniz?” sözünün senaryoya dahil edilme cesaretini göstermesi… bu zihniyet dönüşümünün adeta göstergesi gibidir.
* Ancak bizler biliyoruz ki, Batı’nın kendine yazdığı mucizenin kaynağı Anadolu’dur. Çabamız, tüm zorluklara rağmen, bunu bilimsel kanıtlarla destekleyerek Batı’nın kurgu tarihini gerçek bilgi ile değiştirebilmektir.
* Kültürel süreklilik tanımıyla sürdürülebilen izler ancak mitolojik, arkeolojik, antropolojik, genetik ve tarihsel verilerle birlikte değerlendirildiğinde görülebilir olur ve gerçek bilgiye ancak bu izleri takip ederek ulaşmak mümkündür.
Sevgiyle kalın.